Datering van foto's uit de studio's van fotograaf Cornelis Henning, onder andere gevestigd te Middelburg, Vlissingen en Breda

In bezit van onze familie zijn tientallen portretfoto's die in de studio's van Corn. Henning zijn gemaakt. Helaas weten we meestal niet wanneer en waar (welke vestiging) ze zijn gemaakt, en/of wie er op staan. Het gaat vooral om foto's op het formaat "carte de visite", vermoedelijk gemaakt in de periode 1896-1920. Het adres van de fotostudio en de layout van de foto maken vaak een wat nauwkeurigere datering mogelijk.
Aan de fotograaf Cornelis Henning is een pagina gewijd op de website voor Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie (RKD). Die webpagina geeft een indicatie wanneer en waar Henning actief was.
Op onderstaande pagina heb ik geprobeerd de RKD informatie nog wat te preciseren. Daarbij heb ik gebruik gemaakt van krantenberichtjes en advertenties uit de Zeeuwse Krantenbank. Ik heb me beperkt tot Zeeland omdat de betreffende familietak, de schippersfamilie Vermeulen, vooral daar woonde.
Misschien is deze informatie ook van nut voor anderen, bij het dateren van hun oude familiefoto's.

Chronologie adressen studio's Cornelis Henning

1894 - juni 1897 : Korte Noordstraat L88, Middelburg.
1894 "op zeer bescheiden schaal gestart" op de Korte Noordstraat L88
9 augustus 1896 "nieuw gebouwd atelier" geopend op de Korte Noordstraat L88
13 juni 1897 "nieuw atelier Markt I10 geopend". Vermoedelijk is omstreeks deze tijd de studio in de Korte Noordstraat gesloten; laatstgenoemd adres werd tenminste niet meer vermeld in krantenberichten of advertenties.

13 juni 1897 - 28 mei 1899: Markt I 10, Middelburg
13 juni 1897 "nieuw atelier Markt I 10 geopend".
eind april 1904 verhuisd naar Markt C14.

28 mei 1899 - 1899 : Markt I10, Middelburg ; Badhuisweg No. 42, Vlissingen.
28 mei 1899 filiaal geopend aan de Badhuisstraat [ook:Badhuisweg] N42 te Vlissingen.
8 november 1899 "heropening van het phototographisch atelier", Badhuisstraat 42 [Vlissingen].
vanaf ongeveer 19 april 1900 tot en met 6 april 1908 wordt in advertenties het adres Badhuisstraat N 49 genoemd.
1-09ba-oom_Wessel (281K)
1900- eind april 1904. Markt I10 [ook: J10] , Middelburg ; Badhuisstraat No. 49, Vlissingen.
Op ongedateerde foto's ook wel in combinatie met Bergen op Zoom [geen straat vermeld]
vanaf ongeveer 19 april 1900 tot en met 6 april 1908 wordt in advertenties het adres Badhuisstraat N 49 te Vlissingen genoemd.
eind september 1903 winkelpand Markt C14 gekocht.
eind april 1904 verhuisd van Markt I10 naar Markt C14.
2-06a2 (273K)
eind april 1904 - april 1908

Markt C14, Middelburg; Badhuisstraat No. 49, Vlissingen.
In een advertentie in juli 1906 ook in combinatie met filialen Groote Markt B62, Goes; en Bergen op Zoom. Ook op tenminste één foto die dateert van omstreeks 1905-1906.
1-13a1 (320K)
april 1908 - 31 maart 1912

Markt C14 [ook: C.4] , Middelburg; Badhuisstraat 63, Vlissingen.
Op ongedateerde foto's ook wel in combinatie met een filiaal te Bergen op Zoom [geen nadere adresaanduiding]
2-12d1 (359K)
31 maart 1912 - 15 maart 1927
Markt C14, Middelburg; Badhuisstraat 63, Vlissingen; van Coothplein 12, Breda.
1-01a (284K)
15 maart 1927 - 1 november 1932 Markt C14, Middelburg; Badhuisstraat 63, Vlissingen. [NB: 1 november 1932 vestiging Vlissingen overgedragen aan J.C.M. Henning]
1 november 1932 - begin 1937 Markt C14 Middelburg
Begin 1937 heeft in Middelburg een adresomnummering plaatsgevonden. Het adres Markt C14 veranderde in Markt 2-3.
19 april 1939 Cornelis Henning uitgetreden als eigenaar. De zaak werd voortgezet door drie kinderen, onder andere onder de naam "Corns. Henning" en "Henning foto-kinohandel" op het adres Markt 2-3.
in mei 1940 is het pand op de Markt afgebrand bij het bombardement op Middelburg. De zaak werd vanaf begin juli 1940 voortgezet op het adres Lange Delft 41 te Middelburg. De laatste vermelding die in de Zeeuwse krantenbank te vinden is, betreft een advertentie uit juli 1941. Daarin onder andere een aankondiging van een tijdelijke sluiting van 28 juli tot 2 augustus.

Adressen waar Cornelis Henning vestigingen / filialen had

Korte Noordstraat L88, Middelburg 1894/96-1897
1894 (juli?) "op zeer bescheiden schaal gestart"
9 augustus 1896 "nieuw gebouwd atelier" geopend
13 juni 1897 "nieuw atelier Markt I10 geopend". Vermoedelijk omstreeks deze tijd sluiting studio Korte Noordstraat. Laatstgenoemd adres wordt niet meer vermeld in krantenberichten.

Markt I10, Middelburg 1897-1904
13 juni 1897 "nieuw atelier Markt I10 geopend".
eind april 1904 verhuisd naar Markt C14.

Markt C14, Middelburg, (hoofdvestiging) 1904-begin 1937.
eind september 1903 winkelpand Markt C14 gekocht.
eind april 1904 verhuisd van Markt I10 naar Markt C14.
Begin 1937 heeft een adresomnummering plaatsgevonden, Markt C14 werd hernummerd tot Markt 2/3

Corns. Henning, Markt 2-3, Middelburg begin 1937-mei 1940
Op 20 februari 1937 komt het adres Markt 2-3 voor het eerst voor in advertenties, eerst als "Henning''s filmcentrale".
19 april 1939 Corns. Henning uitgetreden als eigenaar. Zaak voortgezet door kinderen, wel onder de naam Corns Henning, ook als "Foto-Kinohandel Henning"
In mei 1940 is bij het bombardement van Middelburg ook de zaak van Henning op de Markt afgebrand. in juli werd de zaak voortgezet op het adres Lange Delft 41. Laatste vermelding die in de Zeeuwse krantenbank op dat adres te vinden: advertentie juli 1941.

Badhuissstraat Vlissingen, (filiaal) 1899-1932
28 mei 1899 filiaal geopend aan de Badhuisstraat [ook:Badhuisweg] N42 te Vlissingen.
8 november 1899 "heropening van het phototographisch atelier", Badhuisstraat 42 [Vlissingen].
vanaf ongeveer 19 april 1900 tot en met 6 april 1908 wordt in advertenties het adres Badhuisstraat N 49 genoemd.
vanaf 11 april 1908 wordt in advertenties het adres Badhuisstraat 63 genoemd.
1 november 1932 filiaal Badhuisstraat 63 door Corns. Henning overgedaan aan J.C.M. Henning.

Groote Markt B62 Goes , filiaal, ergens in de periode tussen april 1904 en april 1908, zeker in juli 1906.
In november 1905 is op het adres Markt B62 ene Joosse gevestigd.
in een advertentie van Henning, in april 1906 wordt het adres nog niet vermeld, dan slechts 2 vestigingen.
Op 26 juni, 30 juni, en 7 juli 1906 wordt het adres Markt B62 genoemd als gelegenheid waar men vanilleijs kan gebruiken. De naam van de uitbater staat niet vermeld.
Op 20 juli 1906 staan de volgende adressen in een advertentie: Corns Henning Photograaf. Middelburg Markt C14; Vlissingen Badhuisstraat 49; Goes Groote Markt 62
In familiebezit zijn verschillende foto's waarop ook het adres Groote Markt B62 te Goes vermeld staat:
- Middelburg Markt G14 [sic], Vlissingen Badhuisstraat 49, Goes Groote Markt B62, Bergen op Zoom. Deze kaart zal dateren van na april 1904 en voor april 1908. Een van de foto's dateert van ca. 1905, afgaande op de afgebeelde personen.

Bergen op Zoom , filiaal, ergens in de periode tussen 1900 en maart 1912, vrij zeker tenminste omstreeks 1905-1906.
De RKD website vermeldt dat Henning op enig moment een filiaal in Bergen op Zoom had, een nadere adresaanduiding ontbreekt.
Opmerkelijk is dat er in de Zeeuwse Krantenbank op het eerste zicht niets relevants te vinden is bij de zoekwoordcombinaties "Henning"+"Bergen op Zoom" of "De Doelen"+"Bergen op Zoom"
In bezit van onze familie zijn verschillende foto's waarop ook Bergen op Zoom staat vermeld als filiaal van Cornelis Henning, zonder nadere adresaanduiding.
- Middelburg Markt I.10 , Vlissingen Badhuisstraat No. 49 & Bergen op Zoom. Vermoedelijk periode 1900- april 1904.
- Middelburg Markt C.4. [sic], Vlissingen Badhuisstraat 63, Bergen op Zoom. Vermoedelijk ergens na april 1908 ("Badhuisstraat 63") en voor maart 1912 (filiaal Breda nog niet vermeld).
- Middelburg Markt C14 , Vlissingen Badhuisstraat No. 63, Bergen op Zoom. Vermoedelijk ergens na april 1908 ("Badhuisstraat 63") en voor maart 1912 (filiaal Breda nog niet vermeld).
- Middelburg Markt G14 [sic], Vlissingen Badhuisstraat No. 49, Bergen op Zoom. Dateert vermoedelijk tussen april 1904 ("G14") en april 1908 "Badhuisstraat 49"

Van Coothplein 12 Breda , filiaal, 1912-1927
3 juni 1911: "Binnenkort hoopt de heer Henning ook een zaak in Breda te openen"
31 maart 1912: "derde atelier" [na Middelburg en Vlissingen] geopend te Breda, van Coothplein 12
18 mei 1912 in een advertentie worden 3 filialen genoemd, o.a. het Van Coothplein 12
ca 15 maart 1927 vestiging Breda opgeheven/overgedragen aan A. Henning

Krantenberichten, chronologisch

1894. Corn. Henning is op zeer bescheiden schaal gestart in de Korte Noordstraat L88 te Middelburg.
[bron: artikel over 40 jarig Jubileum Henning ;Krantenbank Zeeland, Middelburgsche Courant | 25 juli 1934 | pagina 1 (1/8) ]

1896, 8 juni, advertentie : "ondergetekende maakt bekend dat hij zich heeft gevestigd als photograaf .. Corn henning Korte Noordstraat L88"
[bron: Krantenbank Zeeland Middelburgsche Courant | 8 juni 1896 | pagina 3 (3/6) ]

1896, 10 augustus, advertentie: "Korte Noordstraat L88 Hoek lambrechtstraat, Nieuw Atelier de Doelen .. ondergetekende bericht dat hij zijn nieuw gebouwd photographisch atelier zondag 9 augustus zal openen. .. Corn. Henning"
[bron: Krantenbank Zeeland Middelburgsche Courant | 10 augustus 1896 | pagina 3 (3/4) ]

14 juni 1897, advertentie: "Markt I 10 Middelburg, .. opening van het nieuw photographisch atelier De doelen, zondag 13 juni ..Corn. Henning"
(NB Markt I10 is in 1937 omgenummerd tot Markt 21.)
[bron: Krantenbank Zeeland Middelburgsche Courant | 14 juni 1897 | pagina 4 (4/6) ]

29 mei 1899 .."De in Middelburg .. bekende photograaf Corn. henning heeft heden ook alhier [Vlissingen] aan de Badhuisstraat N no 42 een photographische inrichting geopend "
[bron: Krantenbank Zeeland Vlissingse Courant | 29 mei 1899 | pagina 2 (2/5) ]
advertentie "zondag 28 mei opening van het 2e nieuwe photograpisch atelier De Doelen. Corn Henning Badhuisweg N42 Vlissingen"

omstreeks 26 september 1903: winkelhuis Grote Markt C14 verkocht voor f 8700 aan C. Henning alhier [Middelburg]
[bron: Krantenbank Zeeland [broN; De Zeeuw. Christelijk-historisch nieuwsblad voor Zeeland | 26 september 1903 | pagina 5 (5/5) ]

advertentie: "eind april [1904] wordt mijn zaak overgeplaatst naar overzijde markt C14"
[bron: advertentie, Krantenbank Zeeland, Middelburgsche Courant | 23 november 1903 | pagina 3 (3/6) ]
1904 (=1894 + "na 10 jaar") verplaatst naar Markt C14
[bron: artikel over 40 jarig Jubileum Henning ;Krantenbank Zeeland, Middelburgsche Courant | 25 juli 1934 | pagina 1 (1/8) ]

15 juni 1905 atelier in de Badhuisstraat 49 te Vlissingen geheel gemoderniseerd.
[Krantenbank Zeeland Vlissingse Courant | 15 juni 1905 | pagina 2 en 4 ]

uit een advertentie 16 april 1906 "Corn. henning fotografische ateliers Middelburg markt C14 Vlissingen Badhuisstraat N 49"

20 juli 1906 advertentie: Corns Henning Photograaf. Middelburg Markt C14; Vlissingen Badhuisstraat 49; Goes Groote Markt 62
[Krantenbank Zeeland Vlissingse Courant | 20 juli 1906 | pagina 4 (4/4) ]

artikel 3 juni 1911: "Binnenkort hoopt de heer Henning ook een zaak in Breda te openen"
Verder, over verbetering in de studio van Corn henning "dit nieuwe bestaat uit een uit 5 delen samengestelde achtergrond, een hoek van een kamer voorstellende met raam en dubbele deur. Een fraai wit ameublementje in emprire stijle [sic] met groen trijp past hierbij. Een bijzonder lief ameublementje geeft de moeders gelegenheid om het dierbaarste wat zij bezitten op aardige wijze te doen vereeuwigen. Terwijl een tuinbank een goed zitje geeft aan jonge dames die 'gekiekt' willen worden."
[bron : Krantenbank Zeeland Nieuwe Zeeuwsche Courant | 3 juni 1911 | pagina 1 (1/8) ]

in een advertentie 25 juli 1911 worden twee filialen genoemd: "..Corn. Henning ..Middelburg Markt C14, Vlissingen Badhuisstraat 63"
[bron: Krantenbank Zeeland Nieuwe Zeeuwsche Courant | 25 juli 1911 | pagina 4 (4/4) ]

8 april 1912, advertentie. " door het steeds groter wordende succes met onze ateliers te Vlissingen en Middelburg heb ik 31 maart jl een derde atelier geopend te Breda".
De advertentie citeert ook een krantenartikel uit de Bredasche Courant.
[bron: Krantenbank Zeeland Middelburgsche Courant | 8 april 1912 | pagina 4 (4/10)]

uit een advertentie 18 mei 1912 "Corn. Henning fotograaf .. ateliers zijn gevestigd: Markt C14 Middelburg, filiaal badhuisstraat 63 Vlissingen, filiaal van Coothplein 12 Breda"
[bron: Krantenbank Zeeland Nieuwe Zeeuwsche Courant | 18 mei 1912 | pagina 4 (4/8) ]

4 maart 1913 In een krantenbericht staat dat studio Henning in Middelburg een apart atelier voor het maken van "tip-top" foto's heeft laten installeren.
[bron: Krantenbank Zeeland, Nieuwe Zeeuwsche Courant | 4 maart 1913 | pagina 2 (2/4)]

2 augustus 1913. "nog slechts korte tijd worden tip-top portretjes gemaakt."
[bron: Krantenbank Zeeland Nieuwe Zeeuwsche Courant | 2 augustus 1913 | pagina 4 (4/8) ]
NB: in advertenties van 27 september 1913 en juli 1914 wordt het formaat tip-top ook nog genoemd.

15 maart 1927 wijzigingen handelsregister. "C. henning (F.) van Coothplein 12.. Filiaal Breda van C. Henning hoofdzetel te Middelburg is opgeheven. Handelsnaam is gewijzigd in A. Henning. Nieuwe E. A.B.M. henning"
[bron: Krantenbank ZeelandMiddelburgsche Courant | 15 maart 1927 | pagina 6 (6/6)]

1 november 1932 wijzigingen handelsregister: Corns. Henning, Markt C14, fotograaf en lijstenhandel, filiaal Vlissingen, Badhuisstraat 63 overgedaan. De handelsnaam van het filiaal te Vlissingen is gewijzigd in: J.C.M. Henning, eigenaam J.C.M. Henning
[bron: Krantenbank Zeeland, Middelburgsche Courant | 1 november 1932 | pagina 6 (6/6)]

artikel over 40 jarig Jubileum Henning 1894-1934.
[bron: Krantenbank Zeeland, Middelburgsche Courant | 25 juli 1934 | pagina 1 (1/8) ]

advertentie "foto-ateliers Jan henning", badhuisstraat 63 [Vlissingen]
[bron:Krantenbank Zeeland Vlissingse Courant | 3 november 1934 | pagina 2 (2/10)]

advertentie "Henning's fotohandel, Badhuisstraat 63 Vlissingen"
[bron: Krantenbank Zeeland, Vlissingse Courant | 24 november 1934 | pagina 4 (4/16)]

In 1937 heeft een omnummering van adressen plaatsgevonden. Het adres Markt C14 te Middelburg werd hernummerd tot Markt 2/3.
[bron: http://www.zeeuwsarchief.nl/zoeken/?q=concordantie&tab=archive

19 april 1939 wijziging handelsregister: Corns. Henning, Middelburg, Markt 2/3 fotogr. inrichting en andel in foto-artikelen. Uitgetreden eigenaar. Corns. Henning. zaak omgezet in vennootschap onder firma,. Handelsnaam gewijzigd in Fa. Corns. henning. Vennoten mej. A.J.M., J.W.M. en L.A.M. Henning
[ bron: Krantenbank Zeeland Middelburgsche Courant | 19 april 1939 | pagina 6 (6/6) ]

6 juni 1940 advertentie: "het huis brandde af. onze zaak bleef bestaan. vanaf heden .. Foto-kinohandel Henning, Korte Delft [41], Middelburg"
[bron: Krantenbank Zeeland Provinciale Zeeuwse Courant | 6 juni 1940 | pagina 4 (4/8) ]

11 juli 1944 Cornelis Henning overleden te Amsterdam.